Panduan Pemakanan dan Jadual Makan Kanak-Kanak 1 hingga 3 Tahun

Asas Pemakanan untuk Kanak-Kanak Kecil (1–3 Tahun)

Kanak-kanak berumur 1 hingga 3 tahun biasanya memerlukan sekitar 1,000 hingga 1,400 kalori sehari, berdasarkan pada umur, tahap aktiviti, perkembangan dan tumbesaran mereka. Untuk menyokong pertumbuhan yang sihat, pastikan kanak-kanak mendapat gabungan makanan seimbang yang merangkumi karbohidrat, protein, lemak sihat, serat dan mikronutrien penting seperti zat besi, kalsium, vitamin D dan zink. Sediakan tiga hidangan utama dan dua snek setiap hari. Mulakan dengan hidangan kecil dan tambah jika mereka masih lapar. Kepelbagaian makanan amat penting untuk membantu mengurangkan risiko kekurangan nutrien yang biasa dialami oleh kanak-kanak di Malaysia, terutamanya zat besi dan Vitamin D. Memenuhi keperluan nutrien sejak awal dapat membantu membentuk tabiat pemakanan yang sihat dalam kalangan kanak-kanak di Malaysia.

• Protein: Ikan, ayam, telur, tauhu, tempe dan lentil membantu menyokong pertumbuhan dan perkembangan kanak-kanak.
• Lemak sihat: Avokado, minyak zaitun dan santan cair membekalkan tenaga dan membantu menjaga keselesaan perut kanak-kanak.
• Zat besi dan kalsium: Daging tanpa lemak, kekacang, sardin dan bijirin diperkaya membantu memenuhi keperluan zat besi. Untuk kalsium, sertakan kira-kira 2–2½ cawan produk tenusu sehari (seperti susu, yogurt atau keju).
• Vitamin dan serat: Labu, ubi keledek, bayam, betik dan mangga membantu menyokong sistem imun serta tabiat membuang air besar yang sihat dan teratur.

Cadangan Pengambilan Makanan Harian (1–3 Tahun)

• Setiap hidangan: nasi, bijirin lain, produk berasaskan bijirin penuh dan ubi.
• 2½ cawan makanan yang telah dimasak sehari; 3–4 sudu (30 g) sayur-sayuran yang telah dimasak
• Buah-buahan: 1 biji pisang atau 1 potong betik; ayam atau daging: 1½ sudu, dicincang halus, dicarik atau dipotong dadu
• Ikan: ½ ekor ikan bersaiz sederhana (40 g) atau 4 sudu ikan yang dilembutkan atau dicarik
• Telur: ¼ biji telur bersaiz sederhana (10 g); susu atau produk tenusu: 2 gelas susu penuh krim (500 ml)

Laraskan saiz hidangan 2½ sudu teh (12.5 g) mengikut selera makan dan keperluan tumbesaran kanak-kanak bagi memastikan mereka menerima nutrien yang mencukupi untuk tumbesaran yang sihat.

Diet Seimbang, Panduan Hidangan & Jadual Snek

Rutin pemakanan yang konsisten dapat membantu meningkatkan selera makan dan mengurangkan tabiat makan sedikit-sedikit secara berterusan sepanjang hari tanpa jadual yang tetap. Kebanyakan kanak-kanak sesuai dengan tiga hidangan utama dan dua snek, dengan jarak kira-kira 2.5 hingga 3 jam antara waktu makan. Berikut ialah contoh jadual harian yang boleh anda sesuaikan mengikut waktu tidur siang kanak-kanak:

Kanak-Kanak Berumur 1–2 Tahun (900–980 kcal)

Sarapan

• 1 keping roti (30g) dan telur hancur (¼ biji telur dan 1 sudu teh mentega)

Snek Pagi

• 1 keping cekodok pisang (30g)

Makan Tengah Hari

• ¾ cawan nasi (75g)
• Sup ayam (½ biji kentang, 1½ sudu teh ayam, 1½ sudu lobak merah yang dipotong kecil)

Snek Petang

• ¼ biji mangga (50g)
• 2 sudu makan tauhu lembut

Makan Malam

• 1 cawan nasi (100g)
• Kira-kira 40 g ikan yang dimasak
• 2 sudu sayur campur (lobak merah, brokoli)

Pastikan kanak-kanak minum air secukupnya sepanjang hari. Pengambilan susu yang disyorkan ialah sekitar 2 hingga 2½ cawan sehari bagi memenuhi keperluan kalsium tanpa mengurangkan selera makan untuk hidangan utama. Hadkan pengambilan jus kepada kira-kira 120 ml sehari dan cairkan dengan air. Pemakanan seimbang bagi kanak-kanak Malaysia berusia 1 hingga 2 tahun dapat membantu menyokong pertumbuhan dan perkembangan yang optimum, di samping mengurangkan risiko kekurangan nutrien penting yang lazim berlaku dalam kalangan kanak-kanak kecil.

Sumber Nutrien Tempatan untuk Tumbesaran Kanak-kanak

Apabila kanak-kanak mencapai usia 12 bulan, kebanyakan mereka boleh mula mengambil susu lembu penuh krim atau susu kanak-kanak yang disyorkan oleh pakar kesihatan. Produk yang diperkaya dengan vitamin dan mineral penting boleh membantu memenuhi keperluan zat besi dan vitamin B, terutamanya bagi kanak-kanak yang cerewet tentang makanan. Bijirin yang diperkaya juga boleh membantu meningkatkan pengambilan zat besi. Anda boleh mencampurkannya dengan susu, yogurt atau buah-buahan, atau menambahkannya ke dalam bubur untuk meningkatkan nilai pemakanannya.

Sumber zat besi tempatan yang baik termasuk ikan bilis (dibilas untuk mengurangkan kandungan garam), sardin, ayam, daging lembu, telur, tauhu, tempe, lentil, kacang merah dan bijirin diperkaya. Untuk kalsium, utamakan susu, yogurt, keju, tauhu yang diperkaya dengan kalsium, ikan bilis atau sardin bertulang lembut yang boleh dimakan serta sayur-sayuran berdaun hijau seperti bayam. Apabila memilih minuman coklat, pilih produk rendah gula dan berikan secara sederhana.

Rutin Waktu Makan yang Menjaga Keselesaan Perut

• Tetapkan tempoh makan sekitar 20–30 minit dan snek selama 10–15 minit, pada waktu yang konsisten setiap hari.
• Hidangkan 1–2 makanan yang sudah biasa diterima kanak-kanak bersama satu makanan baharu; terus memperkenalkan makanan tersebut beberapa kali dapat membantu kanak-kanak yang cerewet menerima lebih banyak jenis makanan.
• Sediakan makanan yang mudah dipegang sendiri seperti buah-buahan lembut, lobak merah kukus, hirisan telur dadar, tauhu, bebola nasi kecil dan lempeng lentil untuk membantu perkembangan kemahiran makan sendiri.
• Galakkan kanak-kanak makan sendiri apabila bersedia. Mulakan dengan hidangan kecil dan tambah jika mereka masih lapar.

Panduan pemakanan dan jadual makan untuk kanak-kanak kecil Malaysia berusia 1 hingga 3 tahun ini mengutamakan keselesaan perut mereka kerana perut yang selesa membantu kanak-kanak kekal aktif, ceria dan lebih bersedia untuk belajar. Untuk mendapatkan cadangan pemakanan yang lebih sesuai dengan keperluan mereka, termasuk makanan sihat untuk kanak-kanak berusia 18 bulan atau diet seimbang untuk kanak-kanak berusia 2 tahun, sila berbincang dengan pakar diet.

Ringkasnya, keperluan tenaga harian ialah kira-kira 900 hingga 980 kcal dengan kumpulan makanan yang seimbang. Rancang tiga hidangan utama dan dua snek; gunakan saiz hidangan yang sesuai untuk kanak-kanak (contohnya, ¼–½ cawan bijirin, 2–4 sudu sayur-sayuran, 1–2 auns protein dan ½ cawan susu atau yogurt); serta pilih sumber zat besi dan kalsium tempatan seperti ikan bilis, sardin, ayam, telur, tauhu, tempe, lentil, bijirin diperkaya, susu, yogurt dan keju.

Dapatkan sampel percuma LACTOGROW PROBIO anda hari ini — klik di sini.

Rujukan:

National Coordinating Committee on Food and Nutrition (NCCFN), Ministry of Health Malaysia. Malaysian Dietary Guidelines for Children & Adolescents. 2023.